Muhasebe Terimleri Sözlüğü (Basit ve Net)
ABD’de muhasebe, finansal tablolar ve “tax-ready” raporlarda en sık göreceğiniz terimleri anlaşılır şekilde derledik. Siz terimleri öğrenin—biz de aylık muhasebenizi düzenli şekilde yürütelim.
Aylık muhasebede neler yapıyoruz?
- İşlem sınıflandırma + mutabakat (reconciliation)
- Aylık Gelir Tablosu (P&L) ve Bilanço
- Gerekirse geriye dönük düzeltme (cleanup/catch-up)
- Yönetici notları (ne değişti, neye dikkat etmeli)
Cash Basis Accounting (Nakit Esaslı)
Gelir para tahsil edilince; gider ödeme yapılınca kaydedilir. Basittir ama aylık performansı “gerçek” göstermek zor olabilir.
Accrual Basis Accounting (Tahakkuk Esaslı)
Gelir/gider, nakit hareketinden bağımsız olarak kazanıldığı/oluştuğu anda kaydedilir. Yönetim raporlaması için çoğu zaman daha güçlüdür.
Chart of Accounts (COA) – Hesap Planı
Gelir, gider, varlık, borç ve özkaynak kategorilerinin düzenli listesidir. Temiz COA, raporların güvenilir olmasını sağlar.
Bank Reconciliation (Banka Mutabakatı)
Muhasebe kayıtları ile banka ekstresini eşleştirerek doğruluk kontrolü yapmaktır. Eksik/çift kayıtları ve hataları yakalar.
Profit & Loss (P&L) – Gelir Tablosu
Belirli bir dönemde gelirleri, giderleri ve net kârı gösterir. İş performansının en temel raporudur.
Balance Sheet – Bilanço
Varlıklar, borçlar ve özkaynağın “anlık fotoğrafı”. Sadece kâr değil, şirketin finansal sağlığını gösterir.
Cash Flow Statement – Nakit Akış Tablosu
Nakit giriş/çıkışlarını faaliyet–yatırım–finansman olarak açıklar. Kâr var ama para yoksa ilk bakılan rapordur.
Accounts Receivable (A/R) – Alacaklar
Müşterilerin size borçlu olduğu tutarlar. A/R yaşlandırması (aging) tahsilat ve nakit yönetimi için kritiktir.
Accounts Payable (A/P) – Borçlar
Tedarikçilere/firmalara ödenmesi gereken faturalar. Vade takibi, gecikme ücretlerini önler.
COGS – Satılan Malın Maliyeti
Ürün/hizmet üretimi veya teslimiyle doğrudan ilişkili maliyetler (malzeme, direkt işçilik, fulfillment). Brüt kârı belirler.
Gross Margin – Brüt Kâr Marjı
Gelir eksi COGS (yüzde olarak). Fiyatlama ve operasyon verimliliği için temel KPI’lardan biridir.
OpEx – Faaliyet Giderleri
İşletmenin günlük yürütme giderleri (yazılım, kira, pazarlama, yönetim). Üretime doğrudan bağlı değildir.
Sabit vs. Değişken Giderler
Sabit giderler (kira) satıştan bağımsız; değişken giderler (kargo, işlem komisyonu) hacimle artar. Bütçelemede kullanılır.
Owner’s Draw / Distribution – Ortak Çekişi
Ortakların şirketten para çekmesi. Payroll ile aynı değildir; şirket türüne göre muhasebeleştirme değişir.
Equity & Retained Earnings – Özkaynak
Özkaynak, işletmenin ortaklara “ait” kısmıdır. Retained earnings, geçmiş dönem birikmiş kâr/zararını yansıtır.
Depreciation & Amortization – Amortisman
Varlık maliyetlerini zamana yaymaktır. Depreciation: maddi varlık; amortization: maddi olmayan varlık. Kârı etkiler, nakdi değil.
CapEx – Yatırım Harcaması
Uzun vadeli fayda sağlayan harcamalar (ekipman, iyileştirme). Genelde gider değil, varlık olarak kaydedilir.
Journal Entry (JE) – Mahsup Kaydı
Düzeltme/ayarlama için manuel kayıt (tahakkuk, reclass, hata düzeltme). İyi gerekçelendirilmelidir.
Month-End Close – Ay Sonu Kapanış
Mutabakat, kontrol ve raporlama adımlarının tamamlanmasıdır. Düzenli kapanış = güvenilir finansallar.
Cleanup / Catch-Up – Geriye Dönük Düzeltme
Geçmiş ayları toparlama: kategorileri düzeltme, mutabakatları tamamlama, bakiyeleri doğru hale getirme. Vergi/finansman öncesi sık gerekir.
Gider Sınıflandırma
Her işlemin doğru hesaba atılması (COGS mı, marketing mi?). “Dağınık muhasebe” genelde burada başlar.
Sales Tax Nexus
Bir eyalette satış vergisi toplama/beyan zorunluluğu doğuran bağ (fiziksel varlık veya ekonomik eşikler).
W-2 vs 1099
W-2 çalışanları payroll ile stopajlı; 1099 contractor’lar brüt ödeme alır ve vergisini kendisi yönetir. Sınıflandırma kritiktir.
1099 Reporting
Yıl sonunda belirli tedarikçi/contractor ödemeleri için 1099 formları. Yıl boyu düzenli kayıt = kolay 1099 sezonu.
Bookkeeping vs Accounting
Bookkeeping kayıt tutar; accounting bu kayıtları analiz eder ve karar için raporlar. Genellikle ikisi birlikte gerekir.
KPI’lar (Performans Göstergeleri)
Brüt marj, CAC, runway gibi işinizi ölçen metrikler. Doğru KPI için doğru muhasebe şarttır.
Aylık muhasebenizi biz yönetelim?
Kayıtlar geride kaldıysa, raporlar tutarsızsa veya her ay temiz finansal görmek istiyorsanız—Aylık Muhasebe hizmetimiz sınıflandırma, mutabakat ve vergiye hazır raporlamayı kapsar.
Burn Rate & Runway
Burn rate: aylık net nakit çıkışı; runway: nakit bitmeden kaç ay dayanabileceğiniz. Sağlıklı takip için nakit odaklı kayıt gerekir.
Budget vs Actual (Sapma Analizi)
Planlanan gelir/gider ile gerçekleşeni karşılaştırmaktır. Değerli olması için ay kapanışı ve doğru kategoriler gerekir.
Processing / Merchant Fees
Stripe, PayPal, Shopify gibi platformların komisyonları. Yanlış sınıflandırılırsa marj raporları yanıltıcı olur.
Contra Account (Karşı Hesap)
Bir hesabı azaltan/dengeleyen hesaptır (örn: accumulated depreciation, duran varlıkları düşürür). Geçmişi silmeden netlik sağlar.
Materiality (Önemlilik)
Kararları etkilemeyecek kadar küçük tutarlar için pratik yaklaşım uygulanabilir. Verimlilik sağlar ama disiplin ister.
Audit Trail
Sistemde yapılan değişikliklerin izi (kim, neyi, ne zaman değiştirdi). Kontrol, denetim ve devir süreçleri için çok değerlidir.
Supporting Documentation (Belgelendirme)
Fiş, fatura, sözleşme gibi işlemi destekleyen evraklar. Düzenli belgelendirme, vergi ve uyum riskini düşürür.
Sık Sorulan Sorular
Muhasebe kayıtları ne sıklıkla güncellenmeli?
Çoğu işletme için aylık. İşlem hacmi yüksek veya nakit yönetimi kritik işletmeler için haftalık daha uygundur.
QuickBooks ve Xero ile çalışıyor musunuz?
Evet. Genellikle QuickBooks Online destekliyoruz; entegrasyonlarınıza göre Xero ile de çalışabiliriz.
Aylık muhasebeye başlamak için siz benden ne istersiniz?
Muhasebe programına erişim, banka/kredi kartı bağlantıları ve temel iş modeli bilgisi (gelir nasıl oluşuyor, giderler neler).
Önce geriye dönük toparlama yapabilir misiniz?
Evet. Cleanup/catch-up çok yaygın. Kategorileri hizalar, ayları mutabakatla kapatır ve bakiyeleri doğru hale getiririz.
Aylık kayıtlarınız tertemiz olsun
Rakamlarla “tahmin” yapmayı bırakın. Her ay mutabakatlı, doğru sınıflandırılmış P&L ve Bilanço ile işinizi güvenle yönetin.
Not: Emin değilseniz kısa bir görüşmeyle başlayın; işletmenize en uygun aylık yapıyı birlikte netleştirelim.
